-
Zastosowanie pijawek w hirudoterapii
Na co pomagają pijawki lekarskie? Zastosowania, ograniczenia i bezpieczeństwo
Współczesna medycyna i fizjoterapia mimo dynamicznego rozwoju, równie często jak po terapie innowacyjne i zaawansowane technologie przyspieszające diagnostykę, sięgają po metody naturalne, wśród których nich szczególne miejsce zajmuje hirudoterapia.
I pomyśleć, że leczenie pijawkami niemal zupełnie zniknęło z medycznej oferty na początku XX wieku, by w triumfie powrócić po roku 1950, kiedy profesor F. Markwardt wyizolował z krwi pijawki czysty antykoagulant – hirudynę. Po tym odkryciu, do czasów obecnych wyodrębniono jeszcze ponad sto nowych organicznych związków chemicznych o złożonej budowie i bardzo pożądanych właściwościach leczniczych. Zapewniło to hirudoterapii ponowny wzrost zainteresowania przez medyczne ośrodki naukowe oraz kliniki przodujące w stosowaniu pionierskich metod leczenia.
Pacjenci poszukujący skutecznych metod wsparcia organizmu nierzadko zadają sobie pytanie, na co właściwie pomagają pijawki lekarskie i czy ich dobroczynny wpływ jest poparty dowodami naukowymi?
Sekretem skuteczności tych stworzeń nie jest samo ssanie krwi, lecz unikalny skład ich śliny. Podczas wgryzania się w skórę pijawka uwalnia do krwioobiegu ponad sto aktywnych biologicznie związków, wśród których kluczową rolę odgrywa wspomniana hirudyna – niezwykle silny antykoagulant zapobiegający powstawaniu skrzepów. Towarzyszą jej substancje przeciwzapalne, znieczulające, rozszerzające naczynia krwionośne oraz endorfiny, które wspólnie inicjują procesy regeneracyjne i przynoszą ulgę w bólu.
Na co stosuje się pijawki lekarskie
Analizując przypadki, w których stosuje się pijawki lekarskie, najsilniejsze uzasadnienie posiadają te z obszaru chirurgii plastycznej, rekonstrukcyjnej i transplantologii.
Twarde dowody naukowe potwierdzają doskonałe rezultaty zastosowania hirudoterapii w przypadku replantacji palców, kończyn czy płatów skóry. Pijawki skutecznie likwidują zastoje żylne i ratują zagrożone martwicą tkanki poprzez natychmiastowe przywrócenie mikrokrążenia.
Równie spektakularna działalność z doskonałymi efektami widoczna jest w przypadkach leczenia żylaków, zakrzepowego zapalenia żył, obrzęków limfatycznych, a także w przypadkach łagodzenia bólów reumatycznych i silnych stanów zapalnych stawów. Tu potwierdza się wysoki potencjał terapeutyczny pijawek, o ile zabieg przeprowadza wykwalifikowany specjalista.
Decydując się na taką formę terapii, kluczowe jest jednak pełne zrozumienie aspektów bezpieczeństwa i ograniczeń.
Hirudoterapia wiąże się z kontrolowanym ryzykiem, z czego najpowszechniejszym jest przedłużone krwawienie z ranki, mogące trwać od kilku do nawet dwudziestu czterech godzin, co wymaga założenia profesjonalnego opatrunku chłonnego. Istnieje również ryzyko infekcji bakteryjnej, wywołanej specyficzną florą symbiotyczną żyjącą w przewodzie pokarmowym pijawki, dlatego bezwzględnym standardem jest używanie wyłącznie certyfikowanych pijawek pochodzących z izolowanych hodowli laboratoryjnych oraz jednorazowe traktowanie każdego osobnika. I tu należy się wyjaśnienie…
Eliminując ryzyko zakażenia, należy wybierać tylko certyfikowane gabinety. Bowiem z ponad 650 żyjących na świecie gatunków pijawek, w Polsce żyje ich obecnie 24 lecz tylko jeden z nich Pijawka lekarska (Hirudo medicinalis) stanowiąca nie więcej niż 0,3 % populacji, ma zastosowanie w medycynie ludzkiej.
Przeciwwskazania hirudoterapii
Poważnym ograniczeniem przeprowadzenia zabiegu mogą być również przeciwwskazania, takie jak:
– anemia, hemofilia, zaawansowane nowotwory, ciąża oraz przyjmowanie leków silnie rozrzedzających krew.
Równie częstym pytaniem pacjentów obok skuteczności zabiegu, jest to czy sam zabieg jest bolesny?
Otóż dzięki substancjom znieczulającym w ślinie, moment ugryzienia przypomina jedynie lekkie uszczypnięcie lub oparzenie pokrzywą, a późniejsze swędzenie gojącej się ranki jest całkowicie naturalnym objawem. Aby terapia przyniosła oczekiwany, bezpieczny rezultat, pierwszym i najważniejszym krokiem powinno być zawsze odbycie profesjonalnej konsultacji kwalifikacyjnej w gabinecie hirudoterapii, która wykluczy ryzyko i pozwoli precyzyjnie zaplanować proces leczenia.
Fizjoterapeuta Rzeszów
