Rehabilitacja neurologiczna to temat tak rozległy jak i złożony. Jeszcze całkiem niedawno wydawało się, że jakiekolwiek uszkodzenie układu nerwowego wiąże się z nieodwracalnymi zmianami. Obecnie wiadomym jest, że tkanka nerwowa jest tkanką plastyczną, zdolną do regeneracji, a w porę podjęta rehabilitacja neurologiczna daje niejednokrotnie zdumiewające rezultaty. Dzięki odpowiednio dobranym zabiegom, stan pacjentów dotkniętych chorobami układu nerwowego bądź z jego uszkodzeniem w wielu przypadkach ulegał znacznej poprawie.
Celem rehabilitacji neurologicznej – w zależności oczywiście rodzaju urazu i stopnia deficytu – jest przywrócenie, w największym możliwym wymiarze wszystkich funkcji, które zostały utracone w wyniku choroby, szeroko pojętej sprawności ruchowej, samoobsługi, a przez to umożliwienie pacjentom powrotu i uczestnictwa w życiu społecznym, rodzinnym i nierzadko zawodowym. Gdy osiągnięcie tych celów nie jest możliwe, zadaniem rehabilitacji ruchowej będzie wówczas nauczenie chorego takich wzorców ruchowych i nawyków aby, mógł poradzić z wyzwaniami dnia codziennego mimo niepełnosprawności.
W przypadku rehabilitacji neurologicznej główną rolę odgrywa czas. Leczenie przynosi wówczas pozytywne skutki, kiedy jest rozpoczęte tuż po urazie, lub po wystąpieniu pierwszych objawów choroby układu nerwowego. Wpływ na powodzenie rekonwalescencji mają także i inne czynniki, jak: stopień i głębokość urazu, wiek chorego, kondycja pacjenta, predyspozycje indywidualne a także dyscyplina i zaangażowanie samego pacjenta. Najlepsze rezultaty, co zrozumiałe, osiąga się u ludzi młodych.
Kto zatem kwalifikuje się do rehabilitacji neurologicznej?
Otóż, powinni być nią objęci wszyscy pacjenci po urazach rdzenia kręgowego i urazach czaszkowo-mózgowych, osoby dotknięte chorobą/porażeniem nerwów obwodowych, stwardnieniem zanikowym bocznym, cierpiące na chorobę Parkinsona, Alzheimera, ze stwardnieniem rozsianym, po operacjach neurochirurgicznych (np. guza mózgu, tętniakach), po udarach mózgu, polineuropatii, zapaleniu nerwowym i wielokorzeniowym czy po leczeniu operacyjnym dyskopatii.
Dotyczy to także małych pacjentów m. in. po:
– mózgowym porażeniu dziecięcym,
– przepuklinach oponowo-rdzeniowych,
– dystrofii mięśniowej,
– oraz miopatiach
– czy zespole Downa.
Sama rehabilitacja neurologiczna to proces złożony, wielotorowy i angażujący wielu specjalistów (neurologa, neuropsychologa, logopedę, fizjoterapeutę, terapeutę manualnego, psychiatrę, nierzadko i pracownika socjalnego, wymagający współpracy internisty, kardiologa, diabetologa, a nawet okulisty), a dobierane w toku postępowania rehabilitacyjnego metody są dostosowane indywidualnie do pacjenta i jego choroby.
Istotą terapii jest usprawnianie chorych poprzez kinezyterapię (ćwiczenia fizyczne), do których wykorzystuje się metody tradycyjne, relaksacyjne, metody instrumentalne polegające na wykorzystywaniu przyrządów i aparatur, a nade wszystko specjalistyczne metody kinezyterapeutyczne jak:
– metoda PNF – metoda proprioceptywnego torowania nerwowo- mięśniowego (Kabat-Keiser);
– metoda Rood (odpowiednia stymulacja receptorów zewnętrznych bądź wewnętrznych),
– metoda NDT-Bobath (kierowana głównie do dzieci, a obniżająca napięcie mięśni poprzez zmniejszenie napięcia wzmożonego i zwiększenie obniżonego, z hamowaniem nieprawidłowych odruchów),
– metoda Brunnström (wyzwalanie spod wpływu patologicznych odruchów wraz z ich kontrolą)
– czy metoda Vojty (skierowana do dzieci metoda wyzwalania „odruchowych“ reakcji).
Każda z wymienionych charakteryzuje się ograniczoną skutecznością, stąd w rehabilitacji neurologicznej stosuje się nierzadko ich kompilację łącząc niektóre ich elementy dopasowując do konkretnego przypadku i etapu zaawansowania choroby. Ale to już domena specjalistów.
W trakcie rehabilitacji neurologicznej, oprócz tego, że pacjent jest diagnozowany pod kątem psychoruchowym, to również na bieżąco poddawany jest testom diagnostycznym i stałej ocenie w pod kątem postępów rehabilitacji. Na podstawie obserwacji wiadomo obecnie, że taki model rehabilitacji przynosi spektakularne i zaskakujące efekty.
Jeżeli potrzebujesz pomocy dobrego fizjoterapeuty zapraszam do KONTAKTU i do mojego gabinetu fizjoterapeutycznego w Rzeszowie.
Fizjoterapeuta Rzeszów