Rehabilitacja płaskostopia i zapobieganie płaskostopiu. Dobór ćwiczeń i zapobieganie urazom stopy. Stopa jest skomplikowanym zbiorem kości i więzadeł. Co terapeuta może zrobić z naszymi biednymi stopami ściśniętymi w niewygodnym obuwiu przeciążonymi pracą, urazami i ciągłą eksploatacją?
Jednym z kluczowych rzeczy mogących poprawić funkcje stopy jest poprawa balansu jej łuków.
Kiedy w ramach ewolucji położyliśmy piętę na ziemi otrzymaliśmy możliwość długotrwałego chodzenia i stania na dwóch kończynach. Przeszliśmy do dwóch trójkątów jako punkty podporu które zlokalizowane są na podstawie dużego i małego palca oraz piety.
W budowie ludzkiej stopy istotne znaczenie oprócz prawidłowej anatomii maja trzy łuki, które łącza ww punkty podporu. Mamy zatem łuk przyśrodkowy, boczny i poprzeczny, każdy z nich ma ogromne znaczenie podczas chodu, utrzymania prawidłowej postawy, przenoszenia obciążeń. Funkcjonują jak sprężyna. Ale dobre łuki trzeba sobie wypracować ponieważ nie rodzimy się z nimi, tworzą się podczas nauki chodzenia i stania. Aby zrozumieć łuki stopy przyjrzyjmy się anatomii, strukturom, które składają się na nasza stopę.
Zacznijmy od tylnej części stopy tej która odbiera i rozprowadza ciężar naszego ciała. Składa się ona z trzech kości: skokowej, piętowej oraz łódkowatej. Te trzy kości tworzą staw skokowy dolny. To właśnie ten staw rozkłada ciężar na dwa podłużne łuki naszej stopy. Utrzymanie pracujących łuków zależy od równowagi trzech elementów tj. kształt kości, więzadła i mięśnie podeszwowe oraz pociąganie przez mięśnie podudzia. Bardzo istotne jest to ze na dwa ostatnie elementy możemy działać poprzez terapie manualną.
Aby samemu ocenić czy nasz łuk poprzeczny jest prawidłowy wystarczy spojrzeć na stopę od spodu. Jeśli zauważysz stwardniałą/odgnieciona skórę pod pierwszą i piątą głowa kości śródstopia, gdy twój łuk jest opadnięty te odciśnięcia na skórze będą wyczuwalne pod 2,3 lub 4 kością śródstopia. Na poprawne tego łuku możemy wpłynąć poprzez wzmocnienie podeszwowych tkanek miękkich. Tutaj dobrze sprawdzi się podnoszenie drobnych przedmiotów z podłoża. W ten prosty sposób możemy pomóc sobie samemu w relatywnie krótkim czasie, oczywiście będąc konsekwentnym.
Łuk boczny – jest bardzo stabilny, choć wiele osób ma dociśnięty zewnętrzny brzeg stopy to wcale nie oznacza zaraz problemu ze stopą.
Drugim elementem istotnym dla prawidłowego funkcjonowania naszych łuków są mięśnie więzadła i powięzi, które rozpościerają się na podeszwowej stronie naszych stóp. Na uwagę zasługuje tutaj powięź podeszwowa, która przy każdym obciążeniu stopy i wypłaszczaniu łuku zapobiega temu zapewniając napięciową sprężystość.
Ostatnim elementem odpowiadającym za prawidłowe łuki są nasze mięśnie podudzia. Choć często niedoceniana to poddająca się manipulacyjnemu trudowi. Mięsień piszczelowy przedni stanowi główne źródło podporu dla łuku przyśrodkowego. Kolejny mięsień zasługujący na uwagę to strzałkowy długi, zarówno on jak i piszczelowy przedni biegną w dół do podeszwowej strony stopy i tworzą coś w rodzaju strzemienia. Ten przebieg podtrzymuje łuk podłużny i wzmacnia łuk poprzeczny stopy. Prawidłowy balans tych mięśni wpływa w dużym stopniu na poprawne ukształtowanie łuków stopy.
Analizują stopę od strony anatomicznej konieczne było rozłożyć ja na czynniki pierwsze, nie zapominajmy jednak, że to prawidłowe funkcjonowanie wszystkich struktur będzie gwarantem zdrowej stopy.
A co z butami….
Wybór obuwia jest często kwestia gustu czy wygody, jednak nie zawsze te dwa elementy idą ze sobą w parze. Wybierając obuwie kierujmy się tym aby podeszwa była miękka, twarda i sztywna często blokuje stopę. Zwróćmy uwagę na nasadę palców aby była wystarczająco szeroka. Ważne aby pieta w naszym obuwiu spoczywała we właściwym miejscu. Jeśli but powoduje ustawienie pięty do wewnątrz lub do zewnątrz to możesz mieć problem.
Dobrym rozwiązaniem są wkładki które pomagają ustawić stopę we właściwej pozycji. Nieprawidłowości w obrębie stopy przekładają nie na wiele problemów zdrowotnych takich jak, ostroga piętowa, problemy z kolanami, biodrami, oraz ze stawami skroniowo żuchwowymi. Dlatego nie powinniśmy bagatelizować problemów związanych ze stopami w końcu to na nich „opiera się nasz świat”.
Jeżeli jesteś po operacji stopy, płaskostopia, ostrogi, urazie stopy i wymagasz pomocy fizjoterapeuty lub rehabilitacji zapraszam do KONTAKTU i do mojego gabinetu fizjoterapeutycznego w Rzeszowie.
Gabinet Fizjoterapeutyczny Rzeszów